We zien nog steeds regelmatig gevallen waarin cognossementen worden afgegeven als “clean on board”, vaak als routine en soms zonder specifieke instructies van de bevrachters. In veel gevallen worden de juridische consequenties van deze bewoording onderschat.
Op het eerste gezicht lijkt er weinig verschil te bestaan tussen een cognossement zonder voorbehouden en een cognossement met de vermelding “clean on board”. Vanuit aansprakelijkheidsoogpunt kan het onderscheid echter aanzienlijk zijn. Een cognossement zonder voorbehouden bevat geen clausules of aantekeningen die erop wijzen dat de lading of de verpakking gebrekkig is. De meeste standaardformulieren bevatten bovendien een algemene verklaring dat de goederen zijn verscheept in “apparent good order and condition”.
Het woord “apparent” is cruciaal. Het beperkt de verklaring van de kapitein tot de zichtbare en van buiten observeerbare conditie van de lading ten tijde van verscheping. De vervoerder garandeert niet de interne conditie van de goederen, verborgen gebreken of zaken die redelijkerwijs niet tijdens het laden kunnen worden vastgesteld. Bij een ladingclaim kan de vervoerder zich nog steeds beroepen op de kwalificatie “apparent” om te betogen dat inherente of verborgen gebreken of schade niet voor hun rekening komen. De toevoeging van de woorden “clean on board” vormt een positievere verklaring dat de lading in gezonde en onbeschadigde conditie is verscheept.
Uit onze ervaring blijkt dat het gebruik van “clean on board” cognossementen vaker voorkomt, met name wanneer het schip vaart onder een time charter en de kapitein cognossementen ondertekent zoals aangeboden door de bevrachters of hun agenten. Het is belangrijk op te merken dat, tenzij de cognossementen namens de bevrachters worden afgegeven als “Charterers Bills”, de eigenaren verantwoordelijk blijven voor elke verklaring over de conditie van de lading.
De eis om clean on board-cognossementen af te geven hangt vaak samen met documentaire krediettransacties, omdat elk voorbehoud kan worden gezien als een schending van de onderliggende koopovereenkomst, hetgeen betaling van de koopprijs kan verhinderen of vertragen. Leden dienen ervoor te zorgen dat een cognossement dat de lading als “clean” weergeeft, uitsluitend wordt afgegeven indien de lading daadwerkelijk in schone conditie wordt aangetroffen. In andere gevallen dienen passende voorbehouden te worden toegevoegd om de werkelijke conditie van de lading weer te geven. In dit verband zijn er twee aanvullende aandachtspunten:
- Wat zijn de voorwaarden van de bevrachtingsovereenkomst en heeft de eigenaar enige overeenkomst gesloten om schone cognossementen af te geven?
- Indien de eigenaar heeft ingestemd met het accepteren van een “letter of indemnity” om “clean on board bills” af te geven voor niet-schone lading, is het belangrijk te beseffen dat de verzekeringsdekking hierdoor in gevaar kan komen en dat een LOI mogelijk niet afdwingbaar is vanwege mogelijke frauduleuze omschrijving van de lading en vaak afhankelijk is van de kredietwaardigheid van de uitgevende partij.
Een cognossement dient de “apparent good order and condition” van de lading weer te geven. Het toevoegen van “clean on board” vormt een positieve bevestiging van de conditie van de lading, die slechts mag worden opgenomen indien dit daadwerkelijk overeenstemt met de waargenomen conditie van de lading.
Voor vragen of bijstand over dit onderwerp nodigen wij onze leden uit contact op te nemen met het NNPC claims team via claims@nnpc-marine.com.
