De militaire escalatie in het Midden-Oosten brengt naast fysieke risico’s voor schepen en bemanning ook een juridisch mijnenveld met zich mee. Commerciële war-risk dekking is per 5 maart 2026 ingetrokken door de meeste grote verzekeraars, wat directe vragen oproept bij onze leden over hun rechten en plichten jegens bevrachters en ladingbelanghebbenden.
In dit stuk lichten we de belangrijkste aandachtspunten daarvan toe.
- Safe Berth / Safe Port Warranty: De belangrijkste vraag betreft meestal de “Safe Berth Warranty” (of Safe Port Warranty), die expliciet dan wel impliciet van toepassing kan zijn. Onder Engels recht is een bevrachter in de meeste gevallen verplicht het schip alleen naar havens te dirigeren die het schip veilig kan bereiken, gebruiken en verlaten. Gezien de huidige situatie moeten havens in de regio in bijna alle gevallen als onveilig worden beschouwd, mede door de dreiging dat schepen vast komen te liggen. De precieze werking van dit principe hangt echter sterk af van het type bevrachtingsovereenkomst en de concrete feiten en omstandigheden.
-
- Tijdbevrachting: Bij tijdbevrachting is de safe port warranty meestal expliciet opgenomen. Ook indien een specifieke clausule ontbreekt, geldt vaak een geïmpliceerde verplichting wanneer het risico na het sluiten van de overeenkomst wezenlijk is toegenomen. De eigenaar heeft dan doorgaans sterke gronden om orders om naar de regio te varen te weigeren. Dit ligt anders indien de tijdbevrachting ná het uitbreken van de escalatie is gesloten.
- Reisbevrachting: Bij reisbevrachting is de haven doorgaans specifiek overeengekomen, waardoor wordt aangenomen dat de eigenaar de risico’s daarvan heeft geaccepteerd. Er bestaat dan geen impliciete safe port warranty; een expliciete warranty moet zijn opgenomen. Wijzigingen van de reis of annulering moeten daarom in beginsel opnieuw worden onderhandeld tussen partijen.
-
- BIMCO Force Majeure Clause en War Risks Clauses als vangnet. Wanneer er geen (of onvoldoende) safe port warranty van toepassing is, kan de BIMCO Force Majeure Clause uitkomst bieden. Deze clausule bevat een heldere, limitatieve lijst van gebeurtenissen die nakoming onmogelijk maken, waardoor langdurige discussies over de reikwijdte van overmacht worden vermeden.
- Als extra vangnet bieden de 2025-versies van CONWARTIME en VOYWAR meer zekerheid en duidelijkheid.
-
- CONWARTIME 2025 (tijdbevrachting): Onder de CONWARTIME 2025 heeft de eigenaar het recht om orders te weigeren indien hij naar redelijk oordeel meent dat het schip, de lading of de bemanning wordt blootgesteld aan oorlogsrisico’s. Een belangrijke vernieuwing ten opzichte van eerdere versies is de reactietermijn: na weigering van een order hebben bevrachters 72 uur (voorheen vaak 48 uur) de tijd om een alternatieve, veilige haven te nomineren.
- De VOYWAR 2025 regelt onder meer de kostenallocatie en aanpassingen bij deviatie of wijziging van de reis als gevolg van oorlogsrisico’s. Ook hier is de termijn om een alternatief aan te bedienen binnen 72 uur, en staan regels over o.a. bijkomende verzekeringskosten.
-
Wij adviseren de regio momenteel te mijden totdat de situatie is gestabiliseerd. Bij vragen over de verzekeringsgevolgen of uw rechtspositie kunt u contact opnemen met NNPC Marine Insurance via underwriting@nnpc-marine.nl of claims@nnpc-marine.nl.
